polski Polska  małopolskie  oświęcimski   Moje Podwórko   |  Poczta 
Portal / O gminie / Ukształtowanie terenu Czwartek - 24 kwietnia 2014 Bony, Horacji, Jerzego      "Prawdziwym schronieniem dla czlowieka jest drugi człowiek". Przysłowie irlandzkie
Menu
Biuletyn Informacji Publicznej
Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej
Gminna Bibliotek Publiczna
ePUAP
Ukształtowanie terenu

Ukształtowanie terenu

     Gmina Przeciszów administracyjne położona jest zachodniej części województwa małopolskiego, w powiecie oświęcimskim. Graniczy z następującymi jednostkami administracyjnymi: gminą Wieprz, miastem i gminą Zator, gminą Libiąż, gminą Babice, gminą Oświęcim i gminą Polanka Wielka.

Powierzchnia gminy wynosi 35,4 km2 (3540 ha), w skład jej wchodzą trzy sołectwa:

    • Przeciszów 1695,00 ha

    • Piotrowice 1381,00 ha

    • Las 464,00 ha

Przeciszów położony jest przy drodze krajowej nr 950 Wadowice – Zator – Oświęcim. Oddalony jest:

  • od Katowic o 37 km

  • od Krakowa o 45 km

  • od Wadowic o 20 km

  • od Chrzanowa o 15 km

  • od Oświęcimia o 12 km

  • od Zatora o 5 km.

     Pod względem morfologicznym (wg podziału J. Kondrackiego) gmina Przeciszów leży obrębie podprowincji Północne Podkarpacie, makroregionie Kotliny Oświęcimskiej w obszarze której wyróżnić można 2 mezoregiony:

1 - Doliny Górnej Wisły (512.22) - obejmujący północną część gminy

2 - Pogórza Wilamowickiego (512.23) – w części południowej

Wymienione mezoregiony zróżnicowane są pod względem gemorfologicznym na wyraźne dwie formy tj.:

- płaską (nizinną) - podnoszącą się ku południowi systemem 2 teras holoceńskich (zalewową i nadzalewową).

Terasa zalewowa (tzw. łęgowa), ciągnąca się wąskim pasem wzdłuż koryta rzeki, na wysokości 220-226 m n.p.m., ograniczona jest wałami.

Terasa wyższa - nadzalewowa, położona jest ok. 3-6 m nad poziom koryta rzeki, stanowi formę rozległej równiny o zmiennej szerokości, urozmaicona zniszczonymi starorzeczami, licznymi zagłębieniami bezodpływowymi, częściowo zawodnionymi z uwagi na płytko zalegający poziom wód gruntowych.

Powierzchnia terasy podnosi się lekko w kierunku południowym aż do stóp Pogórza Wilamowickiego.

W obszarze wymienionej kotliny znajdują się tereny sołectw: Las, Podlesie i częściowo Przeciszowa. Najniższy punkt terenu w tym rejonie gminy znajduje się na poziomie 219,7 m n.p.m ( Koło Lipowieckie).

- wysoczyznową - obejmującą południowy obszar gminy Przeciszów, stanowiący część Pogórza Wilamowickiego. Jest to obszar o falistej wierzchowinie wyniesionej na wysokości 280-290 m n.p.m.. Najwyższy punkt terenu leży na wysokości 289,2 m n.p.m. w południowo – zachodniej części gminy ( w rejonie Czerwonki) , natomiast najniższy położony jest na wysokości 226,1 m n.p.m. w dolinie potoku Bachórz. Deniwelacje terenu wynoszą 63,1 m.

Różnice wysokości względnych dla poszczególnych sołectw kształtują się następująco:

1. Las 219,7-223,8 m.n.p.m. - deniwelacja względna wynosi 4,1m

2. Przeciszów 220,0-246,0 m n.p.m. - “ “ “ 26,0 m

3. Piotrowice 240,0- 280,0 m n.p.m - “ “ “ 40,0 m

      Najbardziej urozmaicony obszar pod względem rzeźby i krajobrazu występuje w części środkowej i południowej gminy. Obszar ten charakteryzuje się wyrównanymi szerokimi garbami oraz pojedynczymi wzgórzami, które są rozcięte siecią wąskich, głębokich i nieckowatych dolin deluwialnych. Spłaszczone wierzchowiny wododziałowe garbów schodzą stopniowo, a w niektórych miejscach gwałtownie, stromymi stokami do płaskich dolin, które wyścielone są osadami aluwialnymi.

3.2. Budowa geologiczna i surowce mineralne

     W budowie geologicznej wyróżnić można utwory karbońskie pokryte warstwą iłów mioceńskich o średniej miąższości około 100 m oraz utworami czwartorzędowymi, które stanowią warstwę przypowierzchniową. Warstwę tę budują osady rzeczne (fluwialne) tj. mady i piaski rzeczne z fragmentami deluwiów lessowych. Są to utwory dolinne Wisły, Bochórza i Łowiczanki. Teren położony na południe od torów PKP Oświęcim-Kraków pokrywają utwory lessowe, częściowo lessy spiaszczone. Niewielkie fragmenty gliny w warstwie przypowierzchniowej budują gliny lessowate napływowe (Łowiczki Książęce) oraz piaski i żwiry częściowo gliny ozów lub moreny czołowej (Piotrowice).

      Z budową geologiczną związane jest występowanie surowców mineralnych. Są to węgiel kamienny i surowce ilaste. Inne surowce nie były udokumentowane na terenie gminy.

Cały niemal obszar gminy zaliczony jest do krakowskiej serii piaskowcowej. Są to warstwy libiąskie (westfal D) i warstwy łaziskie (westfal C+D) z arkozą kwaczalską. Południową część Piotrowic buduje seria mułowcowa złożona z warstw orzeskich i warstw załęskich.

Formacja węglonośna zalega głęboko. Stratoizohipsy poziomów litostratygraficznych karbonu produktywnego osiągają następujące wartości:

wieś Las – od 600 do 800 m,

wieś Przeciszów – od 400 do 700 m,

wieś Piotrowice – od 100 do 400 m.

    W obrębie karbonu produktywnego występują liczne uskoki, a miejscami wychodnie skał. Liczne tektoniczne zaburzenia karbonu produktywnego z głębokim zaleganiem węgla stwarzają trudne warunki dla eksploatacji. Nie przewiduje się rozwoju wydobycia w obrębie gminy Przeciszów. Ponad 65% obszaru gminy stanowi złoże rezerwowe Zator. Złoże węgla kamiennego Zator usytuowane w gminie Przeciszów posiada oszacowane zasoby wynoszące w kat. A-C1 – 226,4 mln. Mg, a w kat. C2 – 545,4 mln. Mg.

    We wsi Przeciszów (Łowiczki Pańskie) znajduje się złoże ilastych surowców ceramicznych – gliny plejstoceńskie i iły mioceńskie, wykorzystywane do produkcji ceramiki budowlanej.

     Według dokumentacji geologicznej złoża, która sporządzona i zatwierdzona była przez Prezesa CUG w 1975 roku dla celów produkcyjnych cegielni, powierzchnia złoża Przeciszów wynosiła 5,7 ha, średnia jego miąższość 9,1 m, średnia grubość nadkładu – 0,4 m. Zasoby złoża wg stanu na dzień 1.01.1990 r. wynosiły 486930 m3. Obecnie cegielnia produkująca cegłę uległa całkowitej likwidacji i dewastacji. Wyrobisko poeksploatacyjne jest zarośnięte w drodze sukcesji naturalnej. Brak jest wszelkich danych odnośnie aktualnej wielkości złoża.

    Złoża innych surowców, w tym energii geotermalnej, nie są na terenie gminy Przeciszów rozpoznane.